Programma 2024

Programma 2024

Openingstijden 

De meeste monumenten zijn op zaterdag 14 en zondag 15 september geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Voor enkele monumenten gelden afwijkende openingstijden. 


Achtergrond informatie 

Klik in het overzicht hieronder op de naam, beschrijving of activiteit: in een nieuw tabblad opent de achtergrondinformatie op de landelijke OMD-website. 

Via www.openmonumentendag.nl (aanbod Gouda) kan er ook gefilterd worden op type monument of activiteit. Dit kan ook via de Open Monumentendag App. 

Of download alvast ons gedrukte programmaboekje (pdf beschikbaar vanaf half augustus). 

Monument

Adres

Beschrijving

Activiteit

1

Infopunt Open Monumentendag Gouda: achterzijde onder het schavot.


Za.: Gouda Tijdmachine. Een initiatief van historische vereniging Die Goude en Streekarchief Midden-Holland waarbij de historische ontwikkeling van de stad volledig digitaal gereconstrueerd wordt. Informatie uit historische bronnen over gebouwen, wegen, water, bedrijven en bewoners worden door vrijwilligers gebundeld.


2


Sint-Jan

Achter de Kerk 1

Kruiskerk in gotische stijl, vernoemd naar Johannes de Doper. De eerste vermelding dateert uit 1280. Deze langste kerk van Nederland (123 meter) is wereldberoemd om haar Goudse Glazen: gebrandschilderde ramen uit de 16e eeuw van de glazeniers Crabeth. 

Za.: orgelconcerten, Nationale orgeldag. Op de orgelzolder is het grote Moreau-orgel van nabij te bekijken.

4

Achter de Kerk 14

Invalideningang Oosthaven 9

5

Za. + zo. 12-16 uur

6

Willem Vroesenplein 1

Poort t.h.v. Spieringstraat 2

7

9

10

11

12

Interieur gesloten.


Recent zijn naast het Tolhuis restanten opgegraven van Het Kasteel van Gouda. Archeologen geven uitleg over de bijzondere locatie. 

13

14

Interieur gesloten.  

15

Za.: diverse muziekoptredens. O.a. Stichting Nieuw Geluid, een koor van 60 personen. 

20

Expositie met als thema schepen. Ineke Mahieu schildert 'en-plein-air' aan de gracht. 

22

23

Za.: optreden Goudse Popschool.

In de bovenzaal een documentatire over bodemdaling. 

24

Expositie van teken- en schilderclub De Goudse Streek.

25

Mini-expositie van De Firma Kunstcentrum Gouda. 

29

Za.: Klarinetgezelschap

30

Za. geopend van 11-16.30.

Van 11.00 tot 12.00: Ensemble Recorgani speelt instrumentale dansen uit de Renaissance en Barok.

Van 12.30 tot 16.30 uur orgelconcerten: Nationale orgeldag. 

31

35

36

Za. geopend 10.00-16.00 uur.

37

39

40

 IJsselhuis / Voormalig 

schippers-wachtlokaal

Schielands Hoge Zeedijk 1

Za. 12-16 uur. Optredens Shantykoren Gouds Getij en West-Zuid-West. 

41

42

43

44


't Gouwe Anker

NIEUW

Lage Gouwe 150

Grachtenpand uit 1610 met tuitgevel in geschilderde ijsselsteentjes. Een havenmeester gaf het in 1632 de naam ‘De twee Goudse Anckers’. De antieke gevelsteen ’t Anker werd pas in de jaren zestig van de vorige eeuw ingemetseld. Bezienswaardig zijn het stucwerk plafond met Jacobsschelpen en de recente vloerrenovatie.  



Bananenpakhuis

Lage Gouwe 140

In 1881 gebouwd als woonhuis voor de Goudse ondernemer Cornelis Jonker. In 1928 vestigde W. Slont, importeur van Fyffesbananan van de West-Indische Bananenhandel er een pakhuis annex rijperij. Boven de voordeur werden reliefs van bananen toegevoegd. 



Vroegere Joodse Bejaardentehuis

NIEUW

Oosthaven 31C

Gebouwd in 1856 voor de Goudse zeepfabrikant Viruly, werd dit woonhuis in eclectische stijl in 1892 verkocht aan de Vereniging Centraal Israëlitisch Oude-Mannen en Vrouwenhuis. Achter dit ‘Joodsch Rusthuis’ kwam in 1899 een Metaheerhuisje, ‘huis der reiniging’. In 1943 werden alle bewoners gedeporteerd naar de Duitse vernietigingskampen – 64 Stolpersteine herinneren hieraan.



Chocoladefabriek

Klein Amerika 20

In dit fabrieksgebouw uit 1972 was de chocoladefabriek van Steenland gevestigd. Sinds 2014 biedt het onderdak aan de Stadsbibliotheek, Streekarchief Midden-Holland, de Drukkerswerkplaats en horeca.



Commisarishuys

Veerstal 32

Hier zetelde de Commissaris van het Gouds Wagenveer. Van 1653-1853 vertrek- en aankomstpunt van de koetsverbinding met Rotterdam. In de kelder bevindt zich een unieke waterput.  Daarom ook wel bekend als put- of pothuis. 

Kleine expositie over de geschiedenis van het pand, vroegere bewoners, het Gouds Wagenveer, koetsen en postkoetsverbindingen in Nederland. 


Den Gouwen Aar

NIEUW

Oosthaven 6




Gouwekerk 

Hoge gouwe 41

Kerk in neogothische stijl, tussen 1902 en 1904 gebouwd door de Goudse architect en aannemer C.P.W. Dessing. Oospronkelijke naam Sint-Jozefkerk. In de jaren zeventig in gebruik genomen en gerestaureerd door de Stichting Wereldzending van Johan Maasbach. In 2024 kreeg het beeldbepalende gebouw na duurzame aanpassingen een nieuwe, multifunctionele bestemming. De bijbehorende pastorie is verbouwd tot long-stay.

Za.: optreden Stichting Nieuw Geluid, een koor van 60 personen. 

Orkest op de torenspits.



Grachtenpand met muurschildering

NIEUW

Lage Gouwe 28

Entreehal met unieke 17e-eeuwse renaissance muurschildering (vermoedelijk 1631). De voorstelling bevat elementen die voor Nederland tamelijk zeldzaam zijn. Een gevleugelde figuur draagt wapenschildjes met de lettertekens IHS en MAR: Jezus en Maria. De huidige gevel stamt uit het eerste kwart van de 19e eeuw. In het keldertje worden bodemvondsten gepresenteerd.



Het Groote Huys 

Westhaven 65

Een van de oudste stenen gebouwen van Gouda uit begin 16e eeuw. Van 1563 tot 1990 is hier onafgebroken het beroep van zeil- en tuigmaker uitgeoefend. Daarom ook bekend onder de bedrijfsnaam 'Endenburg'. De bovenkamer heeft een balkenplafond met ranken en vogels, in 1630 geschilderd door Antoni Hendricks. 



Huis van Bruns

Lage Gouwe 166

In 1901 gebouwd als woonhuis in eclectische stijl voor J.L. Bruns, eigenaar van warenhuis Bruns aan de Lage Gouwe. Ondanks de woelige gebruiksgeschiedenis - o.a. gastarbeiderspension - is veel bewaard gebleven. Waaronder de originele plafonds van papier 'laminee ornamenteno'. 



Montagnekliniek

Westhaven 42-42A

In 1702 werden 2 dijkwoningen samengevoegd tot een statig woonhuis voor notabelen. Van 1947-1970 was hier de Montagne(kraam)kliniek gehuisvest. In 1990 werd het pand gesplitst in 3 woningen. Interessant is de 17e-eeuwse plafondschildering in de grote voorkamer, evenals het monumentale trappenhuis. In de vroegere verloskamer, nu woonkeuken, kan een blik geworpen worden.



Patricierswoning

Westhaven 11-12

Rond 1765 zijn twee middeleeuwse panden samengevoegd achter een imposante Louis XV-gevel. Het interieur kreeg een rijkversierde bordestrap en decoratief geprofileerde stucplafonds. Na gebruik als ziekenhuis en muziekschool is het nu een opleidingsinstituut van de Mandeville Academy. 



Voormalige loge De Waare Broedertrouw

NIEUW

Hoge Gouwe 77

Patriciërswoning in Hollands classicisme, samengesteld uit oudere panden (vanaf 1320). Het voorhuis werd begin 18e eeuw verfraaid. Rond 1855 gaat het over naar de loge van Vrijmetselaren ‘De Waare Broedertrouw’ die op de eerst verdieping hun tempel vestigen. Sinds 1996 in gebruik als woonhuis annex kantoor.



Patricierswoning

Westhaven 39

Pand uit 1760 met lijstgevel uit de 19e eeuw. Het indrukwekkende trappenhuis heeft een sierlijk bovenlicht. Op de beletage plafonds van papier maché en beschilderd decoratief stucwerk. In het souterrain met witjes en tegeltableaus zijn onder de marmeren vloer veel oudere plavuizen aangetroffen.



Jeruzalemkapel en Schoolmeesters-

woning 

Jeruzalemstraat 11

Twaalfzijdige kapel, rond 1500 gebouwd door Gijsbrecht Willemsz Raet, priester van de Sint-Jan, na diens veilige terugkeer van een pelgrimstocht naar Palestina. De grondvorm is gebaseerd op de Heilige Grafkerk in Jeruzalem. Het aangebouwde rechthoekige deel is nu de zogenaamde Schoolmeesterswoning. 

Jeruzalemkapel alleen zo. geopend.

Zo.: muziek. Now & Forever, Easy Listening - classics. 


Societeit de Reunie

Oosthaven 17

Opgericht in 1843 en sindsdien hier gevestigd. Aan de achterzijde lag een feestzaal die van 1931 tot 1978 als bioscoop werd geexploiteerd. Nu bekend als de Goudse kegelbaan. 

'Een reis door de tijd': Goudse stadsgezichten. 3D Video van Bas Beukering in Leiapix montage.


Voormalig koetshuis

Spieringstraat 113

In de 19e eeuw was dit nog een koetshuis met stal. Vanaf 1861 eigendom van de gemeente. Tussen 1928 en 1990 o.a. gebruikt als consultatiebureau. Daarna was er de COC-bar in gevestigd. Het gebouw in de huidige vorm dateert uit 1906 en bestaat uit twee delen. Visueel verbonden door een doorlopende geschilderde sierband.



Woonhuis

NIEUW

Westhaven 45


Geen vrije inloop: op gezette tijden rondleidingen. 


Woonhuis

NIEUW

Oosthaven 15-16

Bouwjaar 1650. Op de eerste verdieping is de vooroverhellende gevel goed te zien: 'op de vlucht gebouwd'. 

Ierse Folkmuziek. Tuesday Rebels spelen in de bibliotheek. 


Woonhuis

NIEUW

Aaltje Bakstraat 1

Bijzonder is het barokke trappenhuis. 



Spiegeltent 

Turfmarkt 51

In 1912 gebouwd door de gebroeders Teugels in het Belgische Walem. In 1981 is deze unieke feesttent gerestaureerd en opgebouwd in een pakhuis in Gouda. 

Zo.: 14-16 uur. Salonorkest.


Visbanken

t.h.v. Hoge Gouwe 19 / Lage Gouwe 23

In de 15e eeuw werd hier vismarkt gehouden. De visbanken zelf dateren uit 1676. Tot 1850 verbonden door een houten trappenbrug (Vis- of Aalbrug). De visbank aan de Lage Gouwe was voor Goudse handelaren, die aan de Hoge Gouwe voor kooplui van buiten. In het commissarishuisje aan de Lage Gouwe werd de visaccijns geind. 



Aloysiusschool

Spieringstraat 18




Woonhuis

NIEUW

Westhaven 40




NTC-bunker 

NIEUW

Groen van Prinsterersingel 44

Voormalige bunker van het Nationaal Territoriaal Commando. Gebouwd 1966-1968 ten tijde van de Koude Oorlog op de voormalige Prins Willem-Alexander Kazerne. Het complex moest bescherming bieden tegen ABC-aanvallen (Atoom, Bacteriële en Chemische wapens). Het telt 144 ruimtes voor 370 militairen. Er worden plannen ontwikkeld voor herbestemming.    

Za. geopend 10-16 uur.

Rondleidingen o.l.v. verdedigings-erfgoeddeskundigen. Niet begaanbaar bij mobiliteitsbeperkingen.  


Tapijthuis

Achter de Kerk 17

In dit middeleeuwse pand was vanaf de 17e eeuw een tapijtweverij gevestigd. Na een periode als galerie/atelier wordt het nu ingrijpend gerestaureerd. 

Kenners geven uitleg over de gevonden bouwsporen. 


Uiterste Brug

Westhaven/Oosthaven 60

De laatste of uiterste brug voor de Havensluis bij het Tolhuis. Gebouwd als hoge toogbrug werd het in 1633 een ophaalbrug, in 1845 gevolgd door een draaiend model. De huidige basculebrug met 2 kleppen dateert uit 1880.

Za. 12-16 uur. Optredens Shantykoren Gouds Getij en West-Zuid-West.